Po drugie w tym autonomicznym świecie form secesja eliminowała trzeci wymiar i świadomie koncentrowała się na jednym elemencie - na linii, która zapisywała płaszczyznę nie tylko dekoracyjnie, ale też dynamicznie; jakże wiele zawdzięczają secesji zarówno futuryzm jak i „napięcia kierunkowe" Witkacego.^Ótóż kubizm byt oczywistą reakcją na secesję, dokładną odwrotnością medalu. Secesja budowała świat dekoracyjnie płaski, kubizîEr^'świat/ który wywalczał swoje dwa wymiary w szorstkim zmaganiu z nawykami trójwymiarowego widzenia; secesja operowała formą płynną, kubizm kanciastą; ona konturem, on analizą bryły; ona kontrastowała barwy blade, on długo uprawiał ciemną monochromatykę; ona była ruchliwa, on przynajmniej w ostatniej fazie statyczny; ona kusiła widza poza ramy obrazu „w nieskończoność", on cały kosmos relacji chciał właśnie zamknąć w ramach obrazu; ona szukała natchnień w Azji, on w Afryce; ona lubowała się w szkłach i klejnotach, on wklejał w olej gazety i piasek; ona snuła ezoteryczno-erotyczną symbolikę, on sięgał do najzwyklejszych przedmiotów z pracowni malarza i trudno sobie wyobrazić sztukę bardziej ascetyczną... To więc w znacznej mierze secesja wyznaczyła problematykę artystyczną kubizmu. Podobnie można by mówić o początkach abstrakcji: z secesji wyszli zarówno Mondrian jak Kandinsky, w jej orbicie stali się symbolistami, co im zostało do końca, tylko że swoje symbole konstruowali w symetrycznej opozycji do secesji; proszę się zastanowić nad prostokątnym linearyzmem Mondriana (a swoją drogą sama secesja w niektórych odłamach stała się prostokątna), nad izolowaniem abstrakcyjnych monad przez Kandinsky'ego...
pralki lg | alveo | Paczków
|